piątek, 23 marca 2012

"Obce" wpływy na myśli zawarte w Mądrości Syracha

Słowo "obce" ująłem w cudzysłów, aby w jakiś sposób wyróżnić to słowo. Przez "obce" wpływy rozumiem myśli niezakorzenione w kulturze judaizmu - religii, którą wyznawał Syrach.

Teoria "obcych" wpływów pojawiła się w moim umyśle w wyniku sekwencji przemyśleń i przeżyć, o których nie ma potrzeby tutaj pisać.

Szczególnie dwa ustępy Księgi Mądrości Syracha są tutaj godne uwagi:

9 Mąż, który podróżował, zna wiele rzeczy i mądrze przemawiać będzie, kto ma wielkie doświadczenie.
10 Kto nie ma doświadczenia, wie mało, a ten, kto podróżował, wzbogacił swą roztropność.
11 Wiele widziałem w moich podróżach i więcej wiem, niż wypowiedzieć potrafię.
34:9-11

13 Będąc jeszcze młodym, zanim zacząłem podróżować, szukałem jawnie mądrości w modlitwie.
14 U bram świątyni prosiłem o nią i aż do końca szukać jej będę.
51:13-14

"Podróże kształcą" jak mówi dobrze znane porzekadło. Powyższe fragmenty przyznają słuszność temu stwierdzeniu. Ale jaki to ma związek w tytułem tego wpisu? W jaki sposób te fragmenty mogą udowadniać, że Syrach zawarł w swojej Księdze myśli innych narodów?

Przyjrzyjmy się dobrze drugiemu z tych fragmentów, czyli temu zapisanemu w 51:13-14. Te dwa krótkie wersety, jeśli im się lepiej przyjrzeć, mówią właśnie o tym, że podczas podróży Syrach uczył się mądrości od ludzi mieszkających w krajach, które odwiedzał. W pierwszy wersecie naszego fragmentu czytamy, że kiedy Syrach był młody, szukał mądrości. Kontekstem jest więc poszukiwanie mądrości. Początkowo szukał on mądrości, modląc się, prosząc Boga, aby mu jej udzielił. Potem zaczął podróżować. Przypominam, że kontekst mówi o poszukiwaniu mądrości. Tak więc najpierw szukał on mądrości w modlitwie, potem zaczął podróżować, czyli szukać mądrości u narodów, które w swoich wędrówkach odwiedzał. Nie oznacza to oczywiście, że przestał on szukać mądrości w modlitwie. Kiedy był młody modlitwa była dla niego jedynym sposobem poszukiwania mądrości. Kiedy zaś zaczął podróżować, wędrówki stały się dla niego po prostu kolejnym źródłem mądrości.

Na dzień dzisiejszy nie potrafię podać konkretnych przykładów myśli, które Syrach mógł zaczerpnąć z dorobku intelektualnego innych narodów. Jestem jednak przekonany, że takowe są. Po pierwsze dlatego, że mówią o tym przeanalizowane przed chwilą wersety. Po drugie dlatego, że autorzy biblijni czerpali z myśli innych narodów. Przykładem tego może być Księga Przysłów, gdzie cały rozdział jest kopią myśli egipskiego mędrca Amen-em-ope.

niedziela, 18 marca 2012

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Ucz się zanim przemówisz i zażywaj lek zanim zachorujesz.

Mądrość Syracha 18:19 (w innych wersjach 19:20)

"Lepiej zapobiegać niż leczyć" - brzmi używane często w Polsce porzekadło. Jednak jak to zwykle w przypadku porzekadeł, przysłów i ludowych mądrości bywa, pozostają one tylko na ustach, nie są zaś przekuwane w czyn. A szkoda. Bardzo wiele takich powiedzeń zawiera w sobie dużo mądrości i zastosowanie ich mogłoby przynieść mnóstwo korzyści.

Syrach proponuje, aby zażywać leki, zanim się zachoruje. Na pierwszy rzut oka może to wyglądać dziwnie. Tak, może to brzmieć nieco nielogicznie. Po co zażywać lek, skoro nie jest się chorym? Takie pytanie może się pojawić w Twojej głowie.

Problem leży w naszym pojmowaniu tego, czym jest leczenie. Dla nas leczenie jest wtedy, kiedy podawany jest syrop, tabletka, zastrzyk, maść lub jakaś inna forma lekarstwa, którą stosujemy, kiedy nasz organizm zaczyna nam dokuczać poprzez kaszel, ból, gorączkę, swędzenie. Leczenie rozumiemy więc automatycznie jako coś, co potrafi cofnąć skutki choroby. Profilaktyka jest niestety czymś bardzo mało rozpowszechnionym w umysłach ludzi.

Inaczej było w starożytności, a więc w czasach, kiedy mistrz Syrach pisał swoją Księgę. Starano się wtedy unikać chorób. Wtedy bardziej unikało się choroby niż z nią walczyło. Na tym polega podstawowa różnica i do tego trzeba jak najszybciej wrócić w naszym kręgu kulturowych.

Jak to robić? W innym wpisie na tym blogu zajmowałem się leczeniem ziołami. Ja i moja żona stosujemy taką formę leczenia regularnie. Przyjmujemy różne zioła, dzięki czemu dostarczamy do naszych organizmów substancji, których nie jesteśmy w stanie dostarczyć w żaden inny sposób. Zioła są w profilaktyce o tyle dobre, że dostarczają do organizmu substancji leczniczych w małych dawkach, co jest ciężko osiągnąć, biorąc tabletki. Nasze organizmy są więc leczone regularnie. Powiem szczerze, że nie pamiętam, kiedy ostatnio chorowałem. Moja żona podobnie.

Stosjemy zasadę "zażywaj lek zanim zachorujesz" również poprzez to, że staramy się zdrowo odżywiać. Dbamy o to, aby do naszych organizmów dostarczać potrzebnych witamin, składników mineralnych i innych substancji, jednocześnie unikając jak ognia produktów, które zawierają substancje szkodliwe. Spędzamy trochę czasu na czytaniu etykietek ze składem danego produktu. Całą sprawę ułatwia fakt, że jestem z wykształcenia magistrem chemii, więc wiem, czym dana substancja jest.

Większość ludzi nie stosuje ziół, nie stara się dobrze odżywiać i wchłania też wiele niekorzystnych substancji w przeróżnych produktach żywnościowych. Nie ma się potem co dziwić, że czują się osłabieni i chorują.

Oczywiście uważam, że swoje zdrowie należy powierzać w ufności Bogu. Nie zwalnia nas to jednak z obowiązku stosowania się do mądrych zasad, które Bóg nam zostawił w Pismach. Pouczył nas, że o zdrowie należy dbać, więc róbmy to, będąc jemu posłuszni.

Różnice w numeracji rozdziałów i wersetów

Szanowny czytelnik, który zagląda na tego bloga, sprawdzając czasami dany werset w swoim wydaniu Biblii, mógł zauważyć, że brzmi on zupełnie inaczej niż to ja przedstawiłem. Oczywiście mogłem się pomylić, to się zdarza ludziom, jednak powód jest najczęściej inny.

Ja sam posiadam taki zwyczaj, że podczas studiowania fragmentów Pisma Świętego, zaglądam do różnych tłumaczeń, zarówno polskich jak i angielskich, a nierzadko również niemieckich (choć ten język znam na bardzo niskim poziomie, jednak z pomocą słownika nieźle sobie radzę :) ). Robię to po to, aby lepiej wgłębić się w znaczenie tekstu. W zdecydowanej większości przypadków wersety we wszystkich tych wersjach Biblii posiadają tę samą numerację. Z Księgą Mądrości Syracha jest jednak pewien kłopot. Problem polega na tym, że istnieją wersje nazwałbym to "greckie" i "łacińskie", które różnią się sposobem podziału tekstu na rozdziały i wersety. To, że podawany przeze mnie tekst jest w jednym przekładzie oznaczony jako, np. 15:4 (rozdział piętnasty werset 4) nie oznacza wcale, że w wersji, z której Ty korzystasz, posiada on ten sam numer.

Zważywszy na powyższy problem postaram się podawać podwójną numerację, a w już istniejących wpisach postaram się znaleźć adresy odpowiedników danych wersetów w innych wersjach.